Autonomie verlenen

Een professionaliseringstraject voor basisscholen

Beste beoordelaar:
Deze site is gemaakt om het beroepsproduct, passend bij mijn thesis vorm te geven en toegankelijk te maken voor de praktijk. Het beroepsproduct is een professionaliseringstraject van 3 maanden dat ik met het team van 17 leerkrachten in Winsum op de basisschool waar ik werk heb ontworpen en geleid.

De aanleiding voor dit traject ligt in de praktijk. In mijn thesis onderzocht ik de lessen beeldende vorming, waar leerkrachten handelingsverlegenheid ervoeren. Ze zagen leerlingen weerstand tonen tijdens de maakfase, kinderen die afhaakten, gefrustreerd raakten of weigerden. Leerkrachten vroegen zich af hoe ze deze leerlingen konden ondersteunen zonder hun werk over te nemen of dwang uit te oefenen. Die vraag vormde het vertrekpunt. Dit traject is evidence-informed en baseert zich op onderzoek naar autonomie en motivatie. Dit wordt vertaald naar cyclisch handelen in de klas. Meer uitleg over de ontwerpkeuzes van dit traject staan hier.

Deze site is zo vormgegeven dat andere scholen hier informatie kunnen vinden over dit traject. Het traject is praktijkgericht en is een training waar de trainer ook zelf autonomie verleent aan het team. Een aantal materialen als de opstelling, de spiekbriefjes en de werksessies zijn onmiddellijk te gebruiken. Met enige training ook door andere onderwijsprofessionals. Daarnaast hebben 4 collega's coaching in de klas gehad aan de hand van de scatterplots en het analysekader. Daar werd in de klas bij diverse leerlingen een verschuiving in de motivatie waargenomen.

Het traject bleek positief besmettelijk, en er zijn al geïnteresseerden voor een pilot traject op nieuwe scholen (basis en MBO). Daarnaast is het trainen en coachen mogelijk goed en effectief overdraagbaar voor eventuele nieuwe coaches en trainers naast mijzelf. Handleidingen voor het meten met de Plickerskaarten met smileys en het maken van de scatterplots in Canva kunnen daarvoor doorontwikkeld worden. De werksessies, Prezi bij de studiedagen en de opstelling zijn inzetbaar.

Dit traject onderscheidt zich van bestaand aanbod op het gebied van motivatie doordat de trainer zelf ook autonomie verleent aan het team en individuele leerkrachten. Het aanbod richt zich zowel op het individu als de hele groep en hoe individuele leerlingen zich daartoe verhouden. Het scatterplot geeft een docent in 1 oogopslag inzicht en het analysekader geeft vlot handvatten om het handelen van de leerkracht aan te passen. Een leerkracht kiest zelf op welk vakgebied de coaching is. Zo zagen we in Winsum dat motivatie verschoof bij ontwerpend leren, maar ook bij spelling. Ook de teamtraining wordt aangepast op wat de (veranderende) behoeftes en bestaande kennis van het team zijn. Zo zei de gymdocent: "ik voelde me gezien". En een ervaren leerkracht zei "ik werd uitgedaagd"
Ook het gebruik van Plickers, de opstelling en de scatterplots maakt dit traject anders dan bestaand aanbod. Daarnaast is het gebruik hiervan ook overdraagbaar. Dit is te merken doordat het team in Winsum een diepe verwerking van dit thema liet zien, en er duurzame veranderingen in de teamcultuur en individuen zijn waargenomen. Zo zei een bovenbouwleerkracht "dit moet deel worden van ons DNA". Wat door het team werd onderschreven. Bij de opbrengsten spreken leerkrachten over wat ze nu anders doen. Ook zijn de opbrengsten zichtbaar op de foto's op deze site.

Met dit beroepsproduct laat ik zien dat ik de rollen van praktijkonderzoeker, senior onderwijsprofessional en expert in talentontwikkeling kan vervullen. Ik verbind onderzoek en praktijk, ontwerp en implementeer onderwijsverbeteringen die duurzaam zijn. Daarnaast ondersteun ik andere onderwijsprofessionals in hun professionele ontwikkeling. Met dit beroepsproduct toon ik aan dat ik onderwijs ontwikkel en ook beweging creëer in het leren en groeien van leerlingen en leerkrachten.

Hartelijke groet, Antje Robbe